Gevelvernieuwing Lijnbaan 35-43, Rotterdam
BureauVanEig heeft vijf winkels aan de Lijnbaan voorzien van een gevelvernieuwing. Het blokje ligt naast het monumentale rijksmonument van Van Den Broek en Bakema. Voorafgaand aan het ontwerp is een uitgebreide studie gedaan naar de architectonische positie van de vijf panden in dit deel van de stad. De studie heeft ertoe geleid dat de zware luifel verwijderd is en de bestaande kenmerken van het pand versterkt zijn.

Lijnbaan 35 t/m 43 bestaat uit vijf winkelpanden in een tweelaags volume. Het blokje ligt in het eerste deel van de Lijnbaan, dat loopt van Weena Zuid naar de Kruiskade. Het pand behoort weliswaar tot het winkelgebied maar het maakt geen onderdeel uit van het wereldberoemde rijksmonument. Het is gebouwd in 1954 naar ontwerp van de architecten Krijgsman en Bodon. De gevel hoort bij het Lumière complex, met de voormalige Lumière bioscoop op de hoek. Deze hoek is aan het begin van de eeuw verbouwd door Wim de Bruijn en er is nu, onder andere, een fitnesscentrum in gevestigd.

De begane grond van de winkels is in de loop van de tijd grondig veranderd; waar vroeger nisjes zaten ter plaatse van de entree is de gevel nu vlak getrokken. Elke winkel heeft zijn eigen invulling gekregen. De grote, diepe luifel hangt laag en maakt de ruimte voor de winkels donker. Het geheel oogt rommelig en niet aantrekkelijk.

Architectonische positie
Het oude blokje kenmerkt zich door een hybride architectuur; klassiek door de verticale penanten en modern door de horizontale luifel. Het verband met de Lumièrehoek is verloren gegaan in 2005, toen deze vervangen is en de luifel hier verwijderd is. Dit gegeven, in combinatie met de wens van de opdrachtgever om de winkels zichtbaarder te maken, heeft ertoe geleid dat we besloten hebben om in het nieuwe ontwerp de luifel te verwijderen. Het gevolg is dat gevel nu in zijn geheel leesbaar is. Het tweelaagse volume past daardoor goed bij de overkant, dat ook twee lagen heeft en geen luifel. De nieuwe zonwering geeft de winkels nog wel een accent.

Penanten en plint
De bestaande verticale metselwerk- en betonpenanten geven de gevel een mooi reliëf. De betonpenanten op de verdieping hebben we daarom verlengd naar de begane grond, waardoor de verticale geleding sterker wordt. Het geheel staat op een nieuwe metselwerkplint met een dikke betonnen waterslag. De bakstenen zijn gemetseld in kettingverband, een typisch voor de jaren ‘50, dat ook op de kopgevel is toegepast. Het kenmerkt zich door twee strekken die gevolgd worden door een kop. De koppen bestaan uit handvormstenen die wit geglazuurd zijn, de strekken zijn strengpersstenen met een grijze glazuurlaag.

Steen, beton en messing
Het beton en de grijze baksteen sluit mooi aan op de bestaande gevel. De nieuwe stalen kozijnen hebben ranke profielen, gelijk aan de oude. De profielen zijn afgewerkt met koudgespoten messing, dat behandeld is met zuren, waarmee het een mooie patina glans krijgt. Het combineert prachtig met het beton en baksteen.

Circulariteit
In het ontwerp is gebruik gemaakt van de kwaliteiten van het bestaande pand; de stenen penanten die het gevelreliëf maken. Tijdens het ontwerpproces hebben we veel aandacht besteed aan het hergebruik van stalen verdiepingskozijnen. ODS geveltechniek, die de profielen voor de nieuwe kozijnen maakte, zou deze kozijnen opslaan en via de oogstkaart op de markt brengen. Er bleek echter gevaarlijke asbest in de spouw te zitten, waardoor hergebruik niet meer mogelijk was.

Uitvoering
Om de zittende huurders zo weinig mogelijk overlast te bezorgen, is de uitvoering pandsgewijs gedaan. Er is gestart met nummer 39, deze ruimte stond leeg. Dat was handig, zo konden we tijdens de uitvoering nog het eea oplossen, zonder dat de zittende huurders veel overlast van ondervonden.

Met het verwijderen van de luifel is een mooie nieuwe gevel te voorschijn gekomen, die samen met de overkant en de openbare ruimte een logisch stedenbouwkundig ensemble vormt. De stenen penanten tonen een mooi reliëf, de bijzondere bakstenen plint oogt vanzelfsprekend en de messingkozijnen passen er goed bij, ze schitteren in de zon.

Opdrachtgever: Manhave Vastgoed
Aannemer: Constructif
Fotograaf: Sebastian van Damme
Team: Marjolein van Eig, Marinda Verschoor, Jeroen de Winter